Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
4. ÜNİTE Tablo 4.1: Değiştirilmiş Mercalli Şiddet Ölçeği (MMI) Şiddet Derecesi Tanım Etkiler I Hissetmeme Sadece aletler tarafından algılanabilir. II Zayıf hissetme Duyarlı kişiler tarafından hissedilebilir. III Hafif hissetme İç mekânlarda duyulabilir ve bazı insanlarca hissedilebilir. IV Orta hissetme Duyulabilir ve bazı eşyalar yer değiştirebilir. V Güçlü hissetme Dışarıda duyulabilir ve bazı eşyalar devrilebilir. VI Şiddetli hissetme Binalar hasara uğrayabilir. VII Çok şiddetli hissetme Binalar ciddi hasarlar alabilir ve bazı binalar yıkılabilir. VIII Yıkıcı hissetme Binalar ağır hasar alabilir ve şehrin altyapısı zarar görebilir. IX Çok yıkıcı hissetme Çok sayıda bina yıkılabilir. X Felaket hissetme Çok sayıda bina yıkılabilir ve yer altı kaynak larında değişiklikler meydana gelebilir. XI Aşırı yıkıcı hissetme Çok geniş bir alanda büyük hasar meydana gelebilir ve yer şekilleri değişebilir. XII Tam yıkım Görsel ve yapısal olarak büyük değişimler meydana gelebilir. Rezonans ve deprem arasındaki ilişki, yapıların doğal frekansı ile depremin oluşturduğu titreşimin frekansının uyumlu olması durumunda ortaya çıkar. Her yapı, zemin koşullarına ve yapısal özelliklerine bağlı olarak bir doğal fre kansa sahiptir. Deprem dalgasının frekansı bu frekansa uyum sağladığında rezonans meydana gelir. Bu durum binaların daha büyük genlikle salınım yapmasına dolayısıyla hasar görmesine hatta çökmesine neden olabilir. Bu nedenle inşaat mühendisleri, binaların tasarımında rezonans etkilerini göz önünde bulundurarak depreme dayanıklı yapılar oluşturmayı hedefler. Depremin büyüklüğü, bir depremin yer yüzeyinde oluşturduğu sarsıntının enerji salınımını ifade eder ve genellikle Richter (Rihter) ölçeği kullanılarak Depremin şiddeti, bir depremin yer yüzeyinde neden olduğu sarsıntının hissedilme derecesini ve etkilerini tanımlar. Depremin odak noktasına olan uzaklığı, zemin koşulları ve yapıların dayanıklılığı gibi faktörler depremin şid detini belirler. Binaların, köprülerin ve altyapının ne kadar etkilendiği ile ilişkili olan depremin şiddeti; hafif hasar, orta hasar veya yıkım gibi farklı seviyelerde değerlendirilebilir. Şiddetin seviyesi, insanların psikolojik ve sosyal durumları üzerinde de etkili olabilir. Bu nedenle deprem şiddeti, bir depremin etkilerini ve sonuçlarını anlamak açısından önemli bir kavramdır. Depremin şiddeti, genellikle Değiştirilmiş Merkali Şiddet Ölçeği (MMI-Modified Mercalli Intensity Scale) ile ölçülerek I’den XII’ye kadar derecelendirilir. Her bir derece belirli tanımlama ve etkilerle ilişkilidir. Tablo 4.1'de depremin şiddet derecesine göre Değiştirilmiş Mercalli Şiddet Ölçeği’nde yer alan tanım ve etkileri verilmiştir.
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Fiziksel anlamda iş: W = F · Δx (kuvvet ile yer değiştirmenin çarpımı) bağıntısıyla hesaplanır.
Kinetik enerji E_k = ½ m·v², yer çekimi potansiyel enerjisi E_p = m·g·h formülüyle bulunur. Sürtünmesiz ortamlarda toplam mekanik enerji (E_mekanik = E_k + E_p) korunur. Güç ise birim zamanda yapılan iştir (P = W / t).