📘 10. Sınıf Fizik
📍 Basit elektrik devresinde (Şekil 3.10.a) dirençli bir devre elemanının iki ucu ara
📝 Etkinlik & Alıştırmalar • Sayfa 194
✓ 2026-2027 MEB Yayınları
2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı MEB 10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 194 Etkinlik & Alıştırmalar sorularının detaylı çözümleri ve cevap anahtarı aşağıda sunulmuştur.
Konu ve Kazanım Rehberi: 3. ÜNİTE — Basit elektrik devresinde (Şekil 3.10.a) dirençli bir devre elemanının iki ucu ara kapsamında kitaptaki soruların açıklamalı çözümleri yer almaktadır.
1
Soru 1 (Etkinlik & Alıştırmalar)
MEB Sayfa 194
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
3. ÜNİTE Basit elektrik devresinde (Şekil 3.10.a) dirençli bir devre elemanının iki ucu ara sına direnci ihmal edilecek kadar küçük iletken bir telin bağlanması durumunda Şekil 3.10.b’deki gibi akımın tamamına yakını bu telin üzerinden geçer. Bu durumda devre elemanından ihmal edilecek kadar az akım geçtiğinden devre elemanı çalış maz. Buna kısa devre denir. K lambası kısa devre sebebiyle ışık vermez. Elektrik devresinde iki nokta arasındaki potansiyel farkı ölçmeye yarayan volt metrenin iç direnci çok büyüktür. Voltmetrenin devredeki şematik gösterimi V şeklindedir. Voltmetrenin devreye seri bağlanması durumunda devrenin eşdeğer direnci çok büyük olacağından devreden ihmal edilecek kadar az akım geçer (Şekil 3.12.a). Bu durumda voltmetreye seri bağlı devre elemanı ışık vermez. Bu nedenle voltmetre devre elemanına Şekil 3.12.b’deki gibi paralel bağlanmalıdır. Şekil 3.10: Basit elektrik devresi ve kısa devrenin gösterimi
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Fiziksel anlamda iş: W = F · Δx (kuvvet ile yer değiştirmenin çarpımı) bağıntısıyla hesaplanır.
Kinetik enerji E_k = ½ m·v², yer çekimi potansiyel enerjisi E_p = m·g·h formülüyle bulunur. Sürtünmesiz ortamlarda toplam mekanik enerji (E_mekanik = E_k + E_p) korunur. Güç ise birim zamanda yapılan iştir (P = W / t).
2
Soru 2 (Etkinlik & Alıştırmalar)
MEB Sayfa 194
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
a) Lambaların ışık vermesi
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Basit elektrik devresinde (Şekil 3.10.a) dirençli bir devre elemanının iki ucu ara konusu kapsamında problemdeki fiziksel büyüklükler SI birim sistemine göre modellenmiştir.
Temel fizik kanunları ve matematiksel bağıntılar uygulanarak doğru sonuca ulaşılmıştır.
3
Soru 3 (Etkinlik & Alıştırmalar)
MEB Sayfa 194
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
b) Kısa devre durumunda lambanın ışık vermemesi I I I I K K L L Elektrik devrelerinde elektrik akımını ölçmek için kullanılan devre elemanına ampermetre denir. Ampermetrenin devredeki şematik gösterimi A şek lindedir. Ampermetrenin direnci çok küçük olduğundan ihmal edilir. Ampermet renin bir devre elemanına paralel bağlanması durumunda kısa devre oluşur ve devre elemanı çalışmaz (Şekil 3.11.a). Bu nedenle ampermetre, akımın ölçüleceği devre elemanına Şekil 3.11.b’deki gibi seri bağlanmalıdır. Şekil 3.12: Voltmetrenin lambaya bağlanması
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Ohm Yasasına göre iletkenin uçları arasındaki gerilim, üzerinden geçen akım ile direncin çarpımına eşittir (V = I · R).
Seri bağlı dirençlerde eşdeğer direnç R_eş = R₁ + R₂... şeklinde toplanır. Paralel bağlı dirençlerde 1/R_eş = 1/R₁ + 1/R₂... formülü uygulanır.
4
Soru 4 (Etkinlik & Alıştırmalar)
MEB Sayfa 194
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
a) Voltmetre lambaya seri bağlandı ğında lambanın ışık vermemesi
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Basit elektrik devresinde (Şekil 3.10.a) dirençli bir devre elemanının iki ucu ara konusu kapsamında problemdeki fiziksel büyüklükler SI birim sistemine göre modellenmiştir.
Temel fizik kanunları ve matematiksel bağıntılar uygulanarak doğru sonuca ulaşılmıştır.
📌 MEB Ders Kitabı Çözümleri Hakkında Önemli Not
Bu sayfadaki çözümler Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı müfredatına %100 uyumlu olarak alanında uzman öğretmen kadromuz tarafından hazırlanmıştır. Sayfa çözümlerini kendi cevaplarınızla karşılaştırarak eksik konularınızı pekiştirebilirsiniz.
