10. Sınıf Fizik Ders Kitabı Sayfa 180 Cevapları (MEB Yayınları)

3. ÜNİTE 3.3. Soru Cevap Bir elektrik devresinde serbest elektronların sürati yaklaşık olarak 10–4 m/s seviyesinde olmasına rağmen anahtar kapatıldığı anda lamba ışık verir. Elektronların bu kadar yavaş hareket etmesine rağmen lambanın anahtar kapatıldığı anda ışık vermesinin sebebini açıklayınız. Kontrol Noktası Elektrik yüklerinin kaynağı, atomun çekirdeğinde bulunan pozitif yüklü protonlar ve çekirdeğin etrafında hareket eden negatif yüklü elektronlardır. Serbest elektronun hareketi, elektrik akımının temelini oluşturur. Bir iletkenin dik kesitinden birim zamanda (yüklerin cinsine bakılmaksızın) geçen yük miktarına elektrik akımı denir. İletkenin dik kesitinden geçen toplam yük miktarı q, yükün geçme süresi t olmak üzere matematiksel modeli ile ifade edilir. Birim tablosu aşağıda verilmiştir: ‌ Elektrik Akımı Yük Zaman I q t Amper (A) Coulomb (C) Saniye (s) Elektronların hareket yönü Elektrik akımının yönü Elektrik akımının yönü Elektrik akımın yönü Serbest elektronların hareketi + ve − iyonların hareketi e– e– I Bir elektronun yükü qe = – 1,6 ∙ 1019 C ve bir protonun yükü qp = + 1,6 ∙ 10–19 C'dur. Katılarda ve iletken metallerde elektrik akımı, serbest hâldeki elektronların hareketi ile sağlanır. İletkenden geçen akımın yönü, elektronların hareket yönünün tersidir. Sıvılarda ve elektrolit çözeltilerinde elektrik akımı, pozitif ve negatif yüklü iyon­ ların hareketi ile sağlanır. Sıvı iletkenden geçen akımın yönü, pozitif iyon ile aynı yöndedir. Normal şartlarda gazlar, elektriği iletmez ancak yüksek sıcaklık ve düşük basınçta veya güçlü bir elektrik alanı altında iletken hâle gelebilir. 𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸𝐸 𝑎𝑎𝑎𝑎𝑎𝑎𝑎𝑎𝑎𝑎= 𝑌𝑌𝑌𝑌𝑌 𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚𝑚 𝑍𝑍𝑍𝑍𝑍𝑍𝑍𝑍𝑍𝑍 ⇒𝐼𝐼= 𝑞𝑞 𝑡𝑡