📘 10. Sınıf Biyoloji
📍 Bir grup öğrenci, ışığın fotosenteze olan etkisini gözlemlemek üzere su bitkisi Elodea ile ortam sıcaklığının sabit
📝 Etkinlik & Alıştırmalar • Sayfa 81
✓ 2026-2027 MEB Yayınları
2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı MEB 10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 81 Etkinlik & Alıştırmalar sorularının detaylı çözümleri ve cevap anahtarı aşağıda sunulmuştur.
Konu ve Kazanım Rehberi: 1. Tema /ENERJİ — Bir grup öğrenci, ışığın fotosenteze olan etkisini gözlemlemek üzere su bitkisi Elodea ile ortam sıcaklığının sabit kapsamında kitaptaki soruların açıklamalı çözümleri yer almaktadır.
1
Soru 1 (Etkinlik & Alıştırmalar)
MEB Sayfa 81
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
1. Tema /ENERJİ Bir grup öğrenci, ışığın fotosenteze olan etkisini gözlemlemek üzere su bitkisi Elodea ile ortam sıcaklığının sabit tutulduğu kontrollü bir deney yapmak için üç ayrı deney düzeneği hazırlamıştır.
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Kış uykusuna yatan canlılar enerji ihtiyaçlarını vücutlarında depoladıkları yağ dokusundan (trigliserit) hücresel solunumla karşılarlar.
Yağların oksijenli solunumla yıkımı diğer besinlere kıyasla en yüksek düzeyde ATP enerjisi ve bol miktarda metabolik su açığa çıkarır.
2
Soru 2 (Etkinlik & Alıştırmalar)
MEB Sayfa 81
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
1. Deney Sodyum bikarbonat (NaHCO3) eklenen su dolu cam bir kabın içine dalından kesilmiş taze Elodea bitkisi yerleştirilerek bir deney düzeneği oluşturulmuştur. Bitki ışıksız ortamda 10 dakika bekletilmiş, daha sonra Elodea bitkisinin üzerine cam huni ve test tüpü kapatılmış, bitki ışıksız ortamda bırakılmıştır. Not: Sodyum bikarbonat (NaHCO3) karbondioksit sağlamak için suya eklenir. Karbondioksit, fotosentez hızının artmasını sağlar.
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Fotosentez kloroplastta gerçekleşir; ışık enerjisiyle CO₂ ve H₂O birleştirilerek glikoz ve O₂ üretilir (6CO₂ + 6H₂O → C₆H₁₂O₆ + 6O₂).
Hücresel solunum ise mitokondride glikozun O₂ ile parçalanarak yaşamsal faaliyetler için ATP enerjisi üretilmesidir (C₆H₁₂O₆ + 6O₂ → 6CO₂ + 6H₂O + ATP).
3
Soru 3 (Etkinlik & Alıştırmalar)
MEB Sayfa 81
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
2. Deney Birinci deney düzeneğinde olduğu gibi hazırlık yapılmıştır. Düzenek, Elodea bitkisi güneş görecek şekilde cam kenarına yerleştirilmiştir. Bitkinin ışık yoğunluğuna alışması için 10 dakika beklenmiş, sonra bitkinin üzeri cam huni ve test tüpü konularak kapatılmıştır. Not: Işık kaynağı olarak masa lambası kullanılabilir.
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Bir grup öğrenci, ışığın fotosenteze olan etkisini gözlemlemek üzere su bitkisi Elodea ile ortam sıcaklığının sabit kapsamındaki biyolojik yapı ve süreç MEB müfredatına uygun bilimsel ilkelerle değerlendirilmiştir.
Hücresel ve ekolojik mekanizmalar göz önüne alınarak doğru sonuca varılmıştır.
4
Soru 4 (Etkinlik & Alıştırmalar)
MEB Sayfa 81
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
3. Deney Beş öğrenciden oluşan bir grup, birinci deney düzeneğinde olduğu gibi hazırlık yapmış; Elodea bitkisini güneş görecek şekilde cam kenarına yerleştirmiş ve ışık şiddetinin fotosenteze etkisini gözlemlemek için aşağıdaki deneyi uygulamıştır. Ortamdaki diğer tüm ışık kaynakları karartılmış ve bir masa lambası ışık kaynağı olarak bitkinin 10 cm uzağına yerleştirilmiştir. Bitkinin ışık şiddetine alışması için bir süre beklenmiştir. Daha sonra 2 dk. boyunca bitkinin ürettiği gaz kabarcıkları sayılarak çıkan sonuç not edilmiştir. Diğer düzenekte ışık kaynağı bitkinin 15 cm uzağına yerleştirilmiştir. Bitkinin ışık şiddetine alışması için bir süre beklenmiştir. Daha sonra 2 dk. boyunca bitkinin ürettiği gaz kabarcıkları sayılarak çıkan sonuç not edilmiştir. Gruptaki her öğrenci bu deneyi ışık kaynağını bitkinin 10 cm, 15 cm, 20 cm, 25 cm ve 30 cm uzağına yerleştire- rek tekrarlamıştır. Deneyden elde ettikleri sonuçları aşağıdaki gibi tabloya yazmışlardır. 16-21. soruları aşağıda verilen metinden yararlanarak cevaplayınız. 25 0C 25 0C Test tüpü Cam huni Su Elodea Sodyum bikarbonat Işık Test tüpü Cam huni Su Elodea Sodyum bikarbonat Işıksız ortam Fotosentez Hızı = Dakikada Üretilen Kabarcık Sayısı Işık Kaynağının Bitkiye Olan Uzaklığı 2 Dakika Boyunca Çıkan Kabarcık Sayısı 10 cm 120 15 cm 54 20 cm 30 25 cm 17 30 cm 13
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Fotosentez kloroplastta gerçekleşir; ışık enerjisiyle CO₂ ve H₂O birleştirilerek glikoz ve O₂ üretilir (6CO₂ + 6H₂O → C₆H₁₂O₆ + 6O₂).
Hücresel solunum ise mitokondride glikozun O₂ ile parçalanarak yaşamsal faaliyetler için ATP enerjisi üretilmesidir (C₆H₁₂O₆ + 6O₂ → 6CO₂ + 6H₂O + ATP).
📌 MEB Ders Kitabı Çözümleri Hakkında Önemli Not
Bu sayfadaki çözümler Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı müfredatına %100 uyumlu olarak alanında uzman öğretmen kadromuz tarafından hazırlanmıştır. Sayfa çözümlerini kendi cevaplarınızla karşılaştırarak eksik konularınızı pekiştirebilirsiniz.
