10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 48 Cevapları (MEB Yayınları)

1. Tema / ENERJİ 1.6 İNSANDA SİNDİRİM Konuya Başlarken Aşağıdaki metinden ve önceki öğrenmelerinizden yararlanarak soruları cevaplayınız. 1984 yılındaki Dünya Satranç Şampi- yonası, Rus yarışmacı Anatoli Karpov’un (Anotoliy Karpov) endişe verici düzeyde zayıflaması nedeniyle aniden iptal edil- mişti. Beş ay süren mücadele ve onlarca maç sonrasında Karpov, 10 kilogram kay- betmişti. O zamandan bu yana hiçbir sat- ranç yarışmacısı bu denli büyük bir kütle kaybı yaşamamış olsa da üst düzey oyun- cuların günde yaklaşık 6.000 kalori yaka- bildikleri belirtiliyor. Hem de yerlerinden bile kalkmadan! Daha çok düşünmenin harcanan kalori düzeyine etkisini ölçmeye çalışan bilim insanları bir deney tasarladılar. Katılım- cılardan bulmaca çözmek gibi yoğun zihinsel aktivite gerektiren ya da bir düğmeye tekrar tekrar basmak gibi beyni daha az yoran görevleri yerine getirmelerini istediler. Yoğun zihinsel aktivite gerektiren görevleri yerine getiren katılımcılarda kandaki glikoz düzeyinin daha fazla düştüğü göz- lendi. Zihinden çarpma işlemi yapmak gibi yoğun düşünsel süreçler deneyimleyen katılımcıların beyin taramalarındaysa beyne alınan glikoz düzeyinde artış gözlendi. Genel ağdan alınmıştır.*

1. Satrançta üst düzey oyuncuların günde yaklaşık 6.000 kalori yakabilmeleri nasıl açıklanabilir?

2. Yüksek enerjiye ihtiyacı olan organlarda bu enerji öncelikli olarak hangi besinlerden karşılanır?

3. İnsan vücudunda enerji eldesi nasıl gerçekleşir? G likoz, amino asit, yağ asidi gibi sindirim ürünlerinin ince bağırsakta emilerek kana geçmesi ile damarlar aracılığıyla doku ve hücrelere taşınması süreci; yolcuların metro istasyonlarından vagona binmesi ve metro hattı boyunca taşınarak varış noktalarına ulaşmasıyla ilişkilendirile- bilir. Metro sisteminde yolcular, farklı istasyonlardan araca binerek belirli bir hat üzerinde ilerler ve ulaşmak istedikleri duraklara ulaşırlar. Benzer şekilde insan vücudunda da besinler ağızdan alındıktan sonra sindirim sisteminde aşamalı olarak parçalanır ve daha küçük yapı taşlarına ayrılır. Bu süreç sonucunda oluşan glikoz, amino asit, yağ asidi gibi maddeler ince bağırsaktan emilerek kana geçer. Kana geçen bu besin maddeleri, dolaşım sistemi aracılığıyla vücudun farklı bölgelerine taşınır. Nasıl ki metro hattı, yol- cuları farklı duraklara ulaştırıyorsa kan damarları da besin maddelerini ihtiyaç duyulan hücrelere taşır.