📘 10. Sınıf Biyoloji
📍 Kemosentez
📝 Kontrol Noktası • Sayfa 39
✓ 2026-2027 MEB Yayınları
2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı MEB 10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 39 Kontrol Noktası sorularının detaylı çözümleri ve cevap anahtarı aşağıda sunulmuştur.
Konu ve Kazanım Rehberi: 1. Tema /ENERJİ — Kemosentez kapsamında kitaptaki soruların açıklamalı çözümleri yer almaktadır.
1 Soru 1 (Kontrol Noktası)
MEB Sayfa 39
Kitaptaki Soru Metni ve Verilenler
1. Tema /ENERJİ Kemosentez Ototrof olarak beslenen canlılar, inorganik maddelerden organik madde sen- tezlerken kullandıkları enerji kaynağına göre iki ana grupta incelenir. Bun- lardan fotosentetik ototroflarda gerekli enerji ışıktan sağlanır. Kemosentetik ototroflarda ise inorganik maddeler oksitlenerek açığa çıkan enerjiyle organik madde sentezlenir. Oksidasyon, bir atom veya molekülden elektron ayrılmasını sağlayan kimya- sal bir reaksiyondur. Bazı prokaryot canlılar tarafından inorganik maddelerin oksidasyonu sonucu açığa çıkan kimyasal enerji ile inorganik maddelerden (H2O ve CO2) organik madde sentezine kemosentez denir. Kemosentezde hidrojen sülfür (H₂S), hidrojen gazı (H₂), amonyak (NH₃), nitrit (NO₂), demir (Fe²⁺), kükürt (S) gibi inorganik maddeler oksitlenir. Bu oksidasyon reaksi- yonları sırasında açığa çıkan enerji ile ATP sentezlenir. ATP, karbondioksit (CO₂) ve çeşitli kaynaklardan elde edilen hidrojenleri birleştirerek fotosentezde olduğu gibi kemosentezde de organik moleküllerin üretiminde görev alır. Besinlerini kemosentezle üreten canlılara kemoototrof denir. Kemoototrof canlılar, bulundukları ekosistemlerin üretici organizmalarıdır. Bu canlılarda kemosentez yoluyla üretilen besinler ekosistemlerin de enerji akışının baş- langıcını oluşturur. Kemoototroflar, klorofil pigmenti bulundurmadıkları için fotoototroflar gibi ışık enerjisini kullanmaz. Bu nedenle kemosentez yoluyla besin üretimi, gece gündüz fark etmeksizin her zaman gerçekleşebilir. Bu, kemoototrof canlıları fotosentetik ototroflardan ayıran önemli bir özelliktir. Kontrol Noktası Öğrendiğim üç şey: Kemosentez hakkında öğrendiğiniz veya önemli bulduğunuz üç bilgiyi yazınız. Merak ettiğim iki şey: Kemosentez hakkında merak ettiğiniz veya daha fazla bilgi almak istediğiniz konuyla ilgili iki soru yazınız. Anlamakta zorlandığım bir şey: Kemosentez konusunda anlamakta zorlandığınız bir şeyi paylaşınız. Çıkış Kartı Işık enerjisi kullanılmadan besin sentezi (kemosentez) ile ilgili “Çıkış Kartı”ndaki boşlukları doldurunuz.
Ayrıntılı Adım Adım Çözüm
Kış uykusuna yatan canlılar enerji ihtiyaçlarını vücutlarında depoladıkları yağ dokusundan (trigliserit) hücresel solunumla karşılarlar.
Yağların oksijenli solunumla yıkımı diğer besinlere kıyasla en yüksek düzeyde ATP enerjisi ve bol miktarda metabolik su açığa çıkarır.
✓
Doğru Cevap / Sonuç
Depolanan yağların yıkımıyla yüksek ATP enerjisi ve metabolik su temin edilir.
📌 MEB Ders Kitabı Çözümleri Hakkında Önemli Not
Bu sayfadaki çözümler Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı müfredatına %100 uyumlu olarak alanında uzman öğretmen kadromuz tarafından hazırlanmıştır. Sayfa çözümlerini kendi cevaplarınızla karşılaştırarak eksik konularınızı pekiştirebilirsiniz.
