10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 183 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Tema / EKOLOJİ Bir ekosistemdeki bitkiler, güneş enerjisini fotosentez olayı ile kimyasal enerjiye dönüştürerek bu enerjiyi organik bileşiklerin yapısında depolar. Bu enerjinin bir kısmı kendi metabolik işlevlerini yerine getirmek için bitkiler tarafından, diğer bir kısmı da bu bitkileri besin olarak tüketen otçulların (birincil tüketici) yapısına girerek kulla- nılır. Otçul canlılar bu enerjinin bir bölümünü kendi yaşamsal faaliyetleri için kullanır. Ancak enerjinin bir kısmı, otçulları besin olarak tüketen etçillere (ikincil tüketici) geçer. Bu şekilde güneşten başlayarak sırasıyla üreticiler, otçullar en sonunda etçillere doğru sürekli bir enerji akışı gerçekleşir. Enerji akışı ekosistemlerde tek yönlüdür.

33. Farklı canlı türlerinden oluşan bir enerji piramidi çizerek enerji akışını açıklayınız.

34. Ekosistemdeki enerji akışında yer alan canlıların görevlerini açıklayınız. 33-34. soruları aşağıda verilen metinden yararlanarak cevaplayınız. 35-38. soruları aşağıda verilen metinden yararlanarak cevaplayınız. Tür İçi ve Türler Arası Etkileşimler Ekosistemlerde canlılar, hem kendi türlerinin bireyleriyle hem de başka türlerle sürekli etkileşim hâlindedir. Aynı türün bireyleri arasındaki ilişkiler tür içi etkileşimler olarak adlandırılır ve bu ilişkiler besin, alan, eş bulma gibi kaynaklar için rekabete neden olabilir. Bu rekabet, bazen popülasyonun büyümesini sınırlar. Türler arası etkileşim- ler ise farklı türler arasında gerçekleşir ve mutualizm, parazitizm, kommensalizm, rekabet, av-avcı ilişkileri gibi çeşitli şekillerde görülür. Örneğin arılar ile çiçekler arasında karşılıklı fayda esasına dayanan mutualist bir ilişki vardır: Arılar nektar toplarken çiçeklerin tozlaşmasını sağlar. Buna karşılık bir keneyle onu taşıyan memeli arasında parazitik bir ilişki gelişebilir, kene fayda sağlarken memeli zarar görür. Bu etkileşimler ekosistemin dengesini ve canlıların doğal seçilimle şekillenen yönelimlerini belirler.

35. Tür içi ve türler arası etkileşimlerin popülasyonlar ve ekosistem üzerindeki etkilerini karşılaştırarak açıklayınız.