10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 179 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Tema / EKOLOJİ Anız, tarımsal üretim sonunda biçilmiş olan tahılların toprakta kalan kök ve sap artıklarına verilen addır. Çiftçiler tarımsal faaliyetler sıra- sında yabancı ot ve haşerelerden kurtulmak, toprağı işlemede kolaylık sağlamak ve zamandan tasarruf etmek için anız yakmaktadır. Anızın yakılması sonucunda hem tarım alanları hem de doğal ekosistem tahrip edilmekte, özellikle topraktaki karbon ve azot dengesi yok olmakta, tar- lalar verimsizleşmektedir. Anız yangınları sebebiyle hava kirlenmekte, yaban hayvanları ya yok olmakta ya da yuvalarını kaybetmekte, top- rakta bulunan mikroorganizmalar ve omurgasız canlılar bu durumdan olumsuz etkilenmektedir. Ayrıca anız yakmanın önemli etkilerinden biri de kurak ve yarı kurak bölgelerde erozyonu artırıcı rol oynamasıdır. COVID-19 salgınında plastik ürünlerin, maske ve eldivenlerin kullanı- mının artmasıyla bilinçsizce doğaya bırakılan bu atıklar denizlere taşın- makta ve oralarda kirliliğe sebep olmaktadır. Plastikler, fiziksel aşın- maya maruz kaldığında kademeli olarak parçalanıp mikroplastik denen çok daha küçük parçalara bölünür. Suda süzülen mikroplastik atıklar, pek çok farklı organizma tarafından yutulur. İçlerindeki zehirli mad- deler, bu parçacıkları yutan deniz canlıları yoluyla beslenme zincirine eklenerek insana kadar ulaşabilmektedir. Denizlere ulaşan daha büyük plastik atık parçaları ise deniz memelilerinin, deniz kaplumbağalarının, sürüngenlerin, balık ve deniz kuşlarının yaralanmasına veya ölmesine neden olabilmektedir. Örneğin kaplumbağalar, plastik poşetleri deni- zanası zannederek yiyebilmekte; kuşlar kendilerini ve yavrularını balık yumurtası veya yengeç zannettikleri plastiklerle besleyebilmektedir.

21. Anız yakılması ve denizlerde kirlilik örneklerinde verildiği gibi çevrenizde sürdürülebilirliği kısıtlayan/ engelleyen başka hangi durumlardan söz edilebilir? Gözlem ve deneyimlerinizden yararlanarak açıklayınız.

22. Anız yakmak ve denizlerde plastik atık sorunları ekolojik sürdürülebilirliğe nasıl etki eder?

23. Sürdürülebilirliği kısıtlayan/engelleyen durumlara insanların etkisi neler olabilir? Açıklayınız. 21-23. soruları aşağıda verilen metin ve görsellerden yararlanarak cevaplayınız. Anız yakma Denizlerdeki kirlilik