10. Sınıf Biyoloji Ders Kitabı Sayfa 166 Cevapları (MEB Yayınları)

2. Tema / EKOLOJİ 2.9 ATIK YÖNETİMİ Konuya Başlarken Aşağıdaki metinden ve önceki öğrenmelerinizden yararlanarak soruları cevaplayınız. Dijitalleşen Dünyanın Yeni Çevre Sorunu: E-Atıklar Oyun konsollarının birkaç yılda bir yeni özelliklere sahip modelleri çıkıyor. Akıllı telefon modelleri neredey- se her yıl güncelleniyor. Daha birkaç yıl öncesine kadar yüksek çözünürlüklü televizyonlara sahip olmak ister- ken artık üç boyutlu televizyonlara ilgi gösteriyoruz. Günümüzde kullandığımız onlarca çeşit elektronik ciha- zın özellikleri her geçen gün güncelleniyor, kapasiteleri artıyor ve tasarımları yenileniyor. Dijital teknolojilerdeki bu hızlı değişim nedeniyle günlük hayatta kullandığı- mız elektronik cihazların ömrü gittikçe kısalıyor. Bu durumun ise olumsuz bir sonucu var: elektronik atıklar. Birleşmiş Milletler’in 2020 Küresel E-Atık İzleme Rapo- ru’nun verilerine göre her yıl kişi başı 7,3 kg elektronik atık üretiyoruz. Elektronik cihazların üretiminin artma- sı, kullanım sürelerinin kısalması ve tamir maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle e-atıkların miktarı her geçen yıl artıyor. 2014 yılında 44,4 megaton olan e-atık miktarının 2030’da 74,7 megatona çıkabileceği öngörülüyor. ( ) Elektronik cihazlar batarya, devre kartı, katot ışını tüpü, plastik kasa gibi farklı bileşenlerden oluşuyor. Örneğin e-atıkların kütlece %49’unu metaller, %33’ünü plastik malzemeler, %12’sini ise katot ışını tüpleri oluşturuyor. Bu nedenle e-atıkların farklı şekillerde geri dönüştürülmesi ya da yok edilmesi gerekiyor. (…) E-atıklar çevre ve canlılar için olumsuz etkileri olan bazı zararlı maddeler içeriyor. Örneğin elektronik ci- hazların kolayca alev almasını engellemek için kullanılan yangın geciktirici maddeler bunlardan biri. (…) Elektronik devre kartlarında, katot ışını tüplerinde, aydınlatmalarda ve bataryalarda kullanılan cıva, kurşun, kadmiyum gibi zehirli etkisi olan elementler çevreye ve insanlara zarar verebiliyor. (…) E-atıklar ülkemizde yürütülen sıfır atık uygulamasına dâhil olan atık türlerinden biri. Sıfır atık projesinde kaynakların daha verimli kullanılması, atık oluşumunun en aza indirilmesi ve oluşan atıkların uygun şekilde toplanıp geri kazanılması hedefleniyor. Sıfır atık uygulaması kapsamında elektronik cihazların ömürlerini tamamlamadan atılmaması, bozulan cihazların mümkünse tamir ettirilerek tekrar kullanılması ve oluşan e-atıkların yetkilendirilen kuruluşlar tarafından belirlenen toplama noktalarına götürülmesi tavsiye ediliyor. (…) Genel ağdan alınmıştır.*

1. Bozulan veya kullanılamaz duruma gelen elektronik eşyalarınızın geri dönüşümünü nasıl sağlıyorsunuz?

2. Evsel atıklarınızı nasıl topluyor ve ayrıştırıyorsunuz?

3. “Sıfır Atık Projesi” kapsamında neler yapıyorsunuz?